Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που οι διερμηνείς (και, κατ’ επέκταση, οι διερμηνευτικές τους υπηρεσίες),  άλλαξαν στην κυριολεξία το … ρουν της ιστορίας, είτε επειδή ήταν ακριβείς, είτε επειδή ήταν ανακριβείς, λανθασμένες ή αμφίσημες.

Στην περιώνυμη δίκη της Νυρεμβέργης, αμέσως μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, όπου για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας συγκαλείται δικαστήριο για να τιμωρήσει εγκλήματα πολέμου, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και κατά της ειρήνης, οι διερμηνείς κλήθηκαν επίσης για πρώτη φορά να προσφέρουν ταυτόχρονες υπηρεσίες διερμηνείας σε τέσσερις γλώσσες, αγγλικά, γαλλικά, ρωσικά και γερμανικά. Το διερμηνευτικό παρασκήνιο της δίκης – πλούσιο. Ένας εκ των κυρίων κατηγορουμένων, κατά την ανακριτική διαδικασία, αξίωσε να έχει έναν καλό διερμηνεία και όχι αναγκαστικά έναν καλό συνήγορο υπεράσπισης. Αυτός, ο διερμηνέας, θα του ήταν περισσότερο ωφέλιμος στην υπεράσπιση. Κατά την ακροαματική διαδικασία, ο Herman Göring, δεύτερος τη τάξει στο ναζιστικό καθεστώς και απολογούμενος για όλο το κατεστημένο, θα μπορούσε να είχε αθωωθεί εάν δεν είχε διορθωθεί η ανακριβή απόδοση του λόγου του αμερικανού κατήγορου Robert H. Jackson και συγκεκριμένα η «προετοιμασία της απελευθέρωσης της Ρηνανίας», στην αγγλική απόδοση: «preparation for the liberation of the Rhine». Ο Göring αντέδρασε άμεσα και είπε ότι το γεγονός αναφέρεται στον ποταμό Ρήνο και όχι στην περιοχή της Ρηνανίας και ότι η γερμανική λέξη διερμηνεύτηκε λανθασμένα ως «liberation» αντί της «εκκαθάρισης», «Freimachung», «clearing», ως είθισται, δηλαδή, τόνισε ότι επρόκειτο για επιχείρηση «κάθαρσης του ποταμού από παλαιά φορτηγά προς διευκόλυνση της κυκλοφορίας του ναυτικού στόλου»!

Στο δικό μας εμφύλιο πόλεμο, 1945-1949 και συγκεκριμένα μεσούσης της περιόδου των εχθροπραξιών, ο Στάλιν νουθέτησε τους έλληνες κομμουνιστές να αναδιπλωθούν (να συμπτυχτούν και να υποχωρήσουν), δηλαδή να σταματήσουν τις εχθροπραξίες (χρησιμοποιούμενος τη λέξη (свернуть), ενώ ο διερμηνέας την απέδωσε ως να ξεδιπλωθούν (δηλαδή να αναπτυχθούν ακόμα περισσότερο). Βόλευε τους κομμουνιστές ή ήταν ένα απλό ατόπημα του εκτελούντος χρέη διερμηνείας;

Πριν ένα χρόνο η Αλβανία και η Ιταλία συνομολόγησαν μια συμφωνία για την μεταφορά και ταφή αποβλήτων (τοξικών και μη) από την δεύτερη των συμβαλλομένων προς την πρώτη των συμβαλλομένων. Ο όρος “terreno di riporto”, του αρχικού κειμένου της συμφωνίας αποδόθηκε (τυχαία; δεν νομίζω!) «εισαγόμενες ύλες» στις οποίες χωρούσαν ό,τι τοξικές και μη ύλες ήθελε προκύψει και όχι μόνον τα αστικά υπολείμματα, για να ξεσηκώσει θύελλα αντιδράσεων στην γείτονα χώρα.

Και, έσχατον αλλά διόλου αμελητέο. Η λέξη «divestment», χρησιμοποιούμενη στα κείμενα της τρόϊκα, προκάλεσε σύγχυση πρόσφατα στην ελληνική πολιτεία. Διέρρευσε ότι η λέξη «divestment», μεταφράστηκε από την επίσημη μεταφραστική υπηρεσία του ΥΠΕΞ ως «πώληση». Η απόδοση όμως ενόχλησε τους εμπλεκόμενους με την τρόϊκα αξιωματούχους του Υπουργείου Οικονομικών οι οποίοι βάλθηκαν να μεταφράσουν οι ίδιοι «ακριβώς και πιστά» το κείμενο και συγκεκριμένα την επίμαχη λέξη, ώστε να αποκαταστηθεί η αλήθεια. Τη βάφτισαν «αξιοποίηση». Και όμως το ρήμα divest σημαίνει απλά χάνω τον τίτλο κυριότητας (το νομικό δηλαδή γεγονός που θεμελιώνει την κυριότητα του αποκτώντος) ή τη νομή και κατοχή. Τόσο απλά. Είδατε όμως που πάντα, μα πάντα φταίει ο μεταφραστής και ο διερμηνέας και ότι, πάντα μα πάντα, θα τον διορθώνει ο αλάνθαστος δημόσιος υπάλληλος, η εξουσία;!…

Leave a Reply

Skip to toolbar