Η Literatus, εξειδικευμένη και με πολυετή πείρα στις γλωσσικές εφαρμογές των βαλκανικών γλωσσών, αναρτά μερικά εκλαϊκευμένα κείμενα για τους αναγνώστες και πελάτες της που αφορούν βασικές πληροφορίες των βαλκανικών γλωσσών.

 Η αλβανική γλώσσα (gjuha shqipe) ανήκει στην ινδοευρωπαϊκή οικογένεια γλωσσών, που ομιλείται από περίπου οκτώ εκατομμύρια χρήστες στα δυτικά της Βαλκανικής Xερσονήσου (Αλβανία, Κόσσοβο, Μαυροβούνιο, Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, Ελλάδα) στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, καθώς και από ένα μικρό αριθμό κατοίκων της Καλαβρίας και της Σικελίας στη νότια Ιταλία (αρβανίτες).

Με εξαίρεση ένα, αδημοσίευτο μέχρι τώρα, χειρόγραφο κάποιου “Θεόδωρου της Σκόδρας” το οποίο πιθανολογείται το 1210 καθώς και ορισμένες σκόρπιες λέξεις στο χειρόγραφο Bellifortis οι οποίες έχουν χαρακτηριστεί ως αλβανικές, η πρώτη επιβεβαιωμένη γραπτή μαρτυρία της αλβανικής γλώσσας προέρχεται από επιστολή του αρχιεπισκόπου Δυρραχίου Παύλου Αγγέλου (Paulus Angelus, αλβανικά Pal Engjëll) το οποίο χρονολογείται στα 1462.

Το παλαιότερο γραπτό μνημείο της αλβανικής είναι το Μεσάρι (Meshari), σύνοψη θείας λειτουργίας, γραμμένο από τον Gjon Buzuku, καθολικό μοναχό, το 1555, και για το οποίο δεν μπορεί να είμαστε απόλυτοι αν είναι πρωτότυπο, ή συνιστά μετάφραση θρησκευτικών λειτουργικών βιβλίων από τα λατινικά.

Λόγω της πληθώρας των δανείων που η αλβανική γλώσσα δέχθηκε από άλλες ινδοευρωπαϊκές γειτονικές γλώσσες, (κυρίως από τα ελληνικά, τουρκικά και σλαβικές γλώσσες) κατέστη δύσκολη η αρχική κατάταξη της γλώσσας ως ξεχωριστής ινδοευρωπαϊκής γλώσσας.

Ωστόσο, στα μέσα του 19ου αιώνα (1850) αποδείχθηκε ότι η αλβανική γλώσσα ανήκει οριστικά στην οικογένεια των ινδοευρωπαϊκών γλωσσών (Bopp, Meyer) και έχει δικό της κλάδο στην ινδοευρωπαϊκή γλωσσική οικογένεια. Η πλειονότητα των γλωσσολόγων διατείνονται πως η αλβανική αποτελεί συνέχεια της Ιλλυρικής που ομιλήθηκε στα νοτιοδυτικά Βαλκάνια. Άλλοι ωστόσο υποστηρίζουν ότι η αλβανική γλώσσα προέρχεται από την αρχεία θρακική.

Σύμφωνα με την κατηγοριοποίηση, τα Αλβανικά χωρίζονται σε δύο γλωσσικές διαλέκτους: την Γκεγκική και την Τοσκική (e folmja gege dhe toske). Οι δύο διάλεκτοι των αλβανικών δε διαφέρουν πολύ μεταξύ τους. Οι διαφορές αφορούν κυρίως στο φωνητικό σύστημα και λιγότερο στο μορφολογικό. Η κοινή αλβανική γλώσσα (shqipja standarte) είναι αποτέλεσμα στοιχείων και των δύο διαλέκτων, κάτι από αποδείχθηκε στο Συνέδριο της Ορθογραφίας το 1972.

Η αλβανική γλώσσα χρησιμοποιεί το λατινικό αλφάβητο, το οποίο καθιερώθηκε το 1908 στο Συνέδριο του Μοναστηριού (με ελάχιστες διαφοροποιήσεις σήμερα) και έχει 36 γράμματα.

Η Αλβανική είναι επίσημη γλώσσα της Αλβανικής Δημοκρατίας και επίσης μία από τις επίσημες γλώσσες στο Κόσσοβο και την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (FYROM).

Πηγές

  1. 5,989,246. (Ethnologue, 2005) Gordon, Raymond G., Jr. (ed.), 2005. Ethnologue: Languages of the World, Fifteenth edition. Dallas, Tex.: SIL International.
  2. Elsie, Robert (2006). Albanian Literature: A Short History. London: I. B. Tauris. σελ. 5. ISBN 1-84511-031-5
  3. Elsie, Robert The Bellifortis text and early Albanian in “Zeitschrift für Balkanologie”, Berlin, 22 February 1986, p. 158-162
  4. Elsie, Robert (2006). Albanian Literature: A Short History. London: I. B. Tauris. σελ. 9. ISBN 1-84511-031-5

Lowman, G.S., The Phonetics of Albanian: In 1891 Gustav Meyer stated that of 5140 root-words, only 400 were of the original Albanian stock[…] Later scholars, however, have proved that a considerably larger prop

Leave a Reply

Skip to toolbar